An Irresponsible Path to Net Zero: A Critique of Draft PDP 2026

แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย (PDP) เป็นหนึ่งในกรอบการพัฒนาที่สำคัญที่สุดสำหรับอนาคตในอีก 20–25 ปีข้างหน้าของประเทศไทย โดยมันกำหนดว่าประเทศไทยจะผลิตไฟฟ้าจากแหล่งใด ราคาค่าไฟฟ้าจะอยู่ที่เท่าใด รวมถึงประเทศไทยจะปล่อยก๊าซเรือนกระจกเท่าใด ดังนั้น ร่างแผน PDP2026 ซึ่งเปิดเผยเมื่อวันที่ 8 กันยายน 2569 จึงเป็นหนึ่งในแผนพัฒนาฉบับสำคัญที่หลายฝ่ายจับตามอง 

แม้ร่างแผน PDP ฉบับนี้จะมีพัฒนาการสำคัญ เช่น การระบุถึงเป้าหมายทางสภาพภูมิอากาศให้สอดคล้องกับ NDC 3.0 การใช้มาตรฐานความมั่นคงไฟฟ้าแบบใหม่ รวมถึงการกำหนดทางเลือกไว้ถึง 4 แนวทางในการพัฒนากำลังไฟฟ้าของประเทศไทย แต่ยังมีคำถามสำคัญเรื่องต้นทุน ความเสี่ยง และผู้ที่จะต้องแบกรับภาระค่าไฟ

รายงานฉบับนี้แบ่งการวิเคราะห์ออกเป็นทั้งหมด 2 ส่วน 

ในส่วนที่หนึ่ง รายงานฉบับนี้มุ่งวิเคราะห์การพัฒนาแผนกำลังผลิตไฟฟ้าระหว่างปี พ.ศ. 2569–2580 ซึ่งระบุให้มีการสร้างกำลังผลิตไฟฟ้าใหม่เท่ากันถึง 50,900 เมกะวัตต์ โดยมีโรงไฟฟ้าก๊าซธรรมชาติเป็นสัดส่วนสำคัญที่สุด ซึ่งเสี่ยงทำให้ประเทศไทยตกอยู่ในภาวะฟอสซิลล็อกอิน และยิ่งเพิ่มต้นทุนในการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำในอนาคต 

ในส่วนที่สอง รายงานฉบับนี้วิเคราะห์ทั้ง 4 ทางเลือกที่ระบุไว้ในแผน PDP ซึ่ง 3 จาก 4 ทางเลือกยังตั้งอยู่บนการพึ่งพาก๊าซ LNG การพึ่งพิงถ่านหิน และการเดิมพันกับเทคโนโลยีที่ยังไม่มีการพิสูจน์ในประเทศไทย เช่น CCS และ SMR ขณะที่ทางเลือกพลังงานหมุนเวียนที่ไม่พึ่ง CCS มีต้นทุนต่ำที่สุดตามที่ระบุไว้ในแผน 

ดาวน์โหลดบทวิเคราะห์ฉบับเต็มเพื่อสำรวจว่า เหตุใดการลดคาร์บอนภายใต้ร่าง PDP2026 จึงอาจมีต้นทุนสูงกว่าที่ควรจะเป็น และทำไมวิธีออกแบบแผนพัฒนาพลังงานไฟฟ้าฉบับนี้จึงมีหลายจุดที่น่ากังวลและอาจส่งผลต่อค่าไฟของสังคมไทยในระยะยาว